Wasiyya a Musulunci wata muhimmiyar hanya ce da Musulmi ke tsara abin da za a aiwatar da shi bayan mutuwarsa—ko dai rarraba wani ɓangare na dukiya, biyan wasu haƙƙoƙi, ko aiwatar da ayyukan alheri. Shari’ar Musulunci ta tanadi ƙa’idoji da sharuɗɗa domin tabbatar da adalci da kauce wa rikici tsakanin magada.
Ma’anar Wasiyya
Wasiyya ita ce umarni ko tanadi da mutum yake yi domin a aiwatar da shi bayan mutuwarsa, musamman a kan dukiya ko ayyukan alheri.
Manyan Sharuɗɗan Wasiyya.
1. Mallaka ta Halal.
Dole ne abin da ake wasiyya da shi ya kasance mallakar mai wasiyya ne, kuma ya kasance daga hanya halal. Ba a yarda a yi wasiyya da abin da ba naka ba ko abin da aka samu ta haram ba.
2. Kada Ta Wuce Kashi 1/3 na Dukiya.
Shari’a ta kayyade cewa wasiyya ba za ta wuce kashi ɗaya bisa uku (1/3) na dukiyar mutum ba. Wannan ya samo asali ne daga Hadisin Annabi (SAW) lokacin da ya ce:
> “Kashi ɗaya bisa uku, kuma kashi ɗaya bisa uku ma yana da yawa.”
Hakan na kare haƙƙin magada domin kada a tauye musu abin da Allah ya riga ya ware musu.
3. Ba a Yi wa Magada Wasiyya (Sai da Yardarsu).
Ba a halatta a ware wani daga cikin magada na shari’a a cikin wasiyya ba, sai idan sauran magada sun amince bayan mutuwar mai wasiyya. Wannan yana tabbatar da adalci da daidaito tsakanin iyali.
4. Halaccin Abin da Aka Wasiyya da Shi.
Dole ne abin da ake wasiyya da shi ya kasance halal ne kuma mai amfani. Ba a yarda a yi wasiyya da abin da ya saba wa addini ba, kamar taimakon haram ko cutar da wani.
5. Hankali da Balaga na Mai Wasiyya.
Mai wasiyya dole ne ya kasance:
Baligi (ya kai shekarun girma)
Mai hankali (ba mahaukaci ba)
Wannan yana tabbatar da cewa ya fahimci abin da yake yi.
6. Rashin Tilasci (Yarda da Rai).
Wasiyya dole ne ta kasance cikin cikakkiyar yarda, ba tare da matsin lamba, tsoratarwa ko yaudara ba.
7. Bayyananniyar Wasiyya da Shaidu.
Ya kamata a rubuta wasiyya ko a bayyana ta a gaban shaidu amintattu, domin gujewa rikici ko rashin fahimta bayan mutuwar mai wasiyya.
8. Dole a Aiwtar da Bashi da Haƙƙoƙi Kafin Wasiyya.
A Musulunci, ana fara da:
1. Biyan bashin mamaci
2. Aiwtar da wasiyya (idan akwai)
3. Sai a raba gado
Wannan yana nuna muhimmancin biyan haƙƙin mutane kafin rabon gado.
Hikimomin Wasiyya a Musulunci.
Kare Haƙƙin Magada: tana hana zalunci a rabon dukiya
Guje wa Rikici: tana rage sabani tsakanin iyali
Samun Lada: mutum zai iya ci gaba da samun lada bayan mutuwa (sadaqah jariyah)
Taimakon Marasa Galihu: ana iya ware wani ɓangare don talakawa ko ayyukan alheri
Misalan Abubuwan da Za a Iya Yi a Wasiyya.
Sadaka ga marasa ƙarfi.
Gina masallaci ko makaranta
Tallafawa marayu
Biyan bashin wani
Umarni kan kula da iyali
Kammalawa.
Wasiyya wata muhimmiyar ibada ce da ke haɗa adalci, tsoron Allah, da kulawa da al’umma. Yin ta daidai yana taimakawa wajen tabbatar da zaman lafiya bayan mutuwar mutum, tare da samun lada mai ɗorewa a lahira.

0 comments: